Hoe lang mag je in een mantelzorgwoning wonen?
Bijgewerkt op
Kort antwoord
U mag in een vergunningvrije mantelzorgwoning wonen zolang er mantelzorg is. Daarvoor geldt geen vast aantal jaren. Stopt de zorg, dan vervalt de vergunningvrije regeling en moet de situatie passen binnen het omgevingsplan. Past dat niet en komt er geen vergunning, dan kan de woning niet als woning blijven.
Wat gebeurt er als de zorg stopt?
Bijvoorbeeld na een verhuizing naar een verpleeghuis of na een overlijden is er geen mantelzorg meer. De woning is dan niet langer een vergunningvrije mantelzorgwoning. Er zijn dan grofweg drie uitkomsten:
- Het omgevingsplan staat het toe: het gebouw kan blijven staan en misschien ook als woning worden gebruikt.
- U krijgt een omgevingsvergunning: dan kan het gebruik worden toegestaan. Dat is niet vanzelfsprekend.
- Het mag niet: dan moet u de situatie aanpassen, bijvoorbeeld door het gebruik te veranderen of de woning te verwijderen.
Volgens de Waarderingskamer moet een tijdelijke mantelzorgwoning in de regel worden verwijderd als de zorgrelatie eindigt, en in ieder geval als de woning wordt verkocht. Vraag daarom bij uw gemeente na wat er op uw adres mag.
Kan een ander familielid er daarna wonen?
Komt er opnieuw iemand wonen die mantelzorg geeft of krijgt, dan kan de regeling weer van toepassing zijn. Naar verwachting kan de woning vanaf 2027 ook worden gebruikt door familie in de eerste graad. Zie wie er in een familiewoning mag wonen.
Stand van zaken op 5 november 2026. Het besluit met de nieuwe regels is nog niet gepubliceerd. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027. De Raad van State adviseerde in oktober om het besluit alleen aangepast te nemen, vooral vanwege andere onderdelen dan deze woningen. Datum en details kunnen dus nog veranderen.
Waarom is een verplaatsbare woning handig?
Buiten de bebouwde kom moet een vergunningvrije woning al geheel of in delen verplaatsbaar zijn. Dat kan ook helpen als de woning later echt weg moet. Bespreek dit vooraf, want het heeft invloed op het ontwerp en de kosten.
Hoe bereidt u zich voor?
- Vraag vooraf na wat het omgevingsplan zegt over wonen in een bijgebouw.
- Leg afspraken over eigendom en vertrek vast, bijvoorbeeld bij de notaris.
- Reken ook met het scenario dat de woning later geen woning kan blijven.
Lees ook
- Mag ik een familiewoning verhuren of verkopen?
- Wat zijn de regels voor een mantelzorgwoning in 2026 en 2027?
- Heeft een mantelzorgwoning invloed op de WOZ-waarde?
Bronnen
- Ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting, versie Raad van State van 8 juli 2026
- Waarderingskamer: Vraagbaak Waardebepaling, hoofdstuk 1 Objectafbakening
- Schulinck: nieuwe regels omgevingsplanvergunningvrij bouwen, 19 augustus 2026
Deze informatie is algemeen en geen juridisch, fiscaal of financieel advies. Uw gemeente, notaris of adviseur kan u vertellen wat er in uw situatie geldt.